سایت نقطه نظر تلاشی برای رفع ابهامات و تعصبات عامه مردم راجع به دیانت بهائی است.

منشأ و طبیعتِ شرّ (۱)

نوشتۀ مایکل کِرتوتی ‌(Michael Curtotti) (۲)

۷ می ۲۰۱۷
ترجمۀ مهرداد جعفری

در آثار و کتب حضرت بهاءُالله تأکید به «روح فرشتگی» طبیعت انسان شده است: قابلیّت انسان به فرشته بودن. این اشاره که بشر قادر است به صفات بسیار مثبتی که در نهاد بشر خلق گردیده دست یابد، همراه با پرهیز از قضاوت کردن دربارۀ دیگران، فرهنگی از تشویق و حمایت متقابل را شکل داده که چارچوب حیات جامعۀ بهائی را تشکیل داده.

علیرغم این نکته حضرت بهاءُالله مباحثی در مورد طبیعت شرّ مرقوم فرمودند. حضرتشان نظر نفوس را به استنباط جدیدی در مورد شرّ و چگونگی آن که در دنیای مادّی ظاهر می شود جلب می کنند.

نظریۀ قدیمی «‌شّر» و «شیطان» را نشانه ای از طبیعت تمایل به گناه بشر می داند. این توضیح فهم این نکتۀ قدیمی را که شیطان پدیده ای است غیرقابل کنترلِ انسان مردود می شمارد. در همان حال به مسؤولیّت فردی و جمعی اشاره می فرمایند که سعی در از بین بردن اعمال شیطانی در عالم انسانی نمایند.

حضرت عبدُالبهاء پسر و جانشین منصوصِ حضرت بهاءُالله توضیح می دهند که شرّ در واقع موجودی «حقیقی» نیست.

«باری حقائقِ معقوله مثل صفات و کمالاتِ مَمدوحۀ انسان جمیع خیرِ مَحض است و وجود است و شرّ عدمِ آنهاست، مثل جهلْ عدمِ علمست، ضلالتْ عدمِ هدایت است، نِسیانْ عدمِ ذکر است، بَلاهت [نادانی] عدمِ درایت است، اینها اَعدام است، نه اینست که وجود دارند. و امّا حقائقِ مَحسوسه، آن نیز خیرِ محض است و شرّ اَعدام است. یعنی کوری عدمِ بصر است، کری عدمِ سَمع است، فقر عدمِ غناست است.» (۳)

شرّ موجودیّتی مانند سایه دارد زیرا عدمِ نیکی است و مشاهده می کنیم که بشر دست به اعمال شیطانی دهشتناکی می زند. حضرت بهاءُالله می فرمایند که اعمال انسانی می تواند نقطۀ «تمرکزی» در « شرّ» باشد.

«صد هزار عَزازِیل [شیطان؛ مَظاهرِ شیطانی] از اَعمال خود انسان ظاهر می شود، چه اگر ناس [مردم] به تعلیماتِ اِلهی تمسّک نمایند و رفتار کنند اثری از عَزازِیل در اَرض نمانَد. اختلافاتِ اَرض و نفاق و جدال و مُحاربه و امثال آن سبب و علّتِ ظهورِ عَزازِیل است. جِبرَئیل در امثال این امور داخل نشده و نخواهد شد. عالَمی که جز نزاع و جدال و فساد در او امری ظاهر نه، او مَقرِّ عَرشِ عَزازِیل است.» (۴)

در بعضی از اوقات به خاطر رفتار اشتباه انسان خداوند را مقصّر محسوب کرده اند. در این مورد حضرت بهاءُالله چنین می فرمایند:

«ما مِنْ حَسَنَةٍ اِلّا مِنْ عِندِاللهِ وَ ما مِنْ سَیِّئَةٍ اِلّا مِنْ اَنفُسِکُم أفَلا تَعرِفونَ وَ هذا ما نُزِّلَ فی کُلِّ الألواحِ اِنْ اَنتُم تَعلَمونَ» (۵) [مضمون به فارسی: هیچ عمل نیکی نیست مگر از نزد خدا و هیچ عمل بدی نیست مگر از نفس های شما، آیا آگاه نمی شوید؟ و این آن چیزی است که در همۀ اَلواح نازل شده است.]

تمدّن و افراط تمدّن (۱)

نوشتۀ مایکل کِرتوتی ‌(Michael Curtotti) (۲)

دوّم می ۲۰۱۷
ترجمۀ مهرداد جعفری

حضرت بهاءُالله از عالم انسانی می خواهند که برای پیشرفت تمدّن بشری سعی و کوشش نمایند ولی در عین حال از افراط در آن بر حذر می فرمایند.

«جمیع از برای اصلاحِ عالم خلق شده اند» (۳)

اِنَّ التَّمَدُّنَ... لَو یَتَجاوَزُ حَدَّ الاِعتِدالِ، لَتَراهُ نِقمَةً عَلَی النّاسِ. کَذلِکَ یُخبِرُکُمُ الخَبیرُ، اِنَّهُ یَصیرُ مَبدَأ الفَسادِ فی تَجاوُزِه کَما کانَ مَبدَأ الصَّلاحِ فِی اعتِدالِه، تَفَکَّرُوا یا قَومُ وَ لا تَکُونُوا مِنَ الهائِمینَ، سَوفَ تَحتَرِقُ المُدُنُ مِنْ نارِه» (۴) [مضمون به فارسی: بدرستی که تمدّن اگر از حدّ اعتدال تجاوز کند، البتّه آن را رنج و عقوبت بر مردم می بینی. اینچنین [خداوندِ] خبیر شما را آگاه می کند. بدرستی که تمدّن هنگام تجاوزش مبدأ فساد می شود همان طور که در حالت اعتدالش مبدأ نیکی و خوبی است. تفکّر کنید ای قوم و نباشید از سرگردانان. بزودی شهرها از آتش تمدّن خواهد سوخت.]

آثار و کتبِ اِلهی حضرت بهاءُالله در قرن نوزدهم نازل گردیده ولی بصیرت و بینش حضرتشان که خطرات امور آینده بشر را مشاهده نموده بودند بمراتب دقیق تر از دوران معاصرشان بود.

آنچه که در زیر آمده نوشته ای از یکی از خلبانانی است که در فوریۀ ۱۹۴۵ شهر دِرِزدِن (Dresden) را بمباران کرده بود:

«دریائی از آتش مساحتی حدود ۴۵ میل مربّع را احاطه کرده بود... حرارت کوره واری را که در سطح زمین و زیر پای من بوجود آمده بود در اطاق خلبان می شد احساس کرد. آسمان به رنگ سفید و قرمز و زردی بآسانی از داخل هواپیما مشاهده می شد و احساس چندش آوری بوجود آورده بود... همگی می توانستیم بعد از سی دقیقه ترک شهر اشعه های خیره کننده این قتل عام را مشاهده کنیم.» (۵)

این یک مثال فقط خاطره از یک خلبان است. در جنگ جهانی دوّم شهرهای بسیاری تبدیل به خاکستر گردیدند. جنگی واقعی بود که تمام کشورها در آن شرکت نمودند و ۶۰ میلیون نفر کشته شدند. حال در قرن بیست و یکم ما هم شاهد محویّت بسیاری از شهرها در جنگ های مختلف هستیم.

این چنین چیزی را «تمدّن» خواندن- اموری که با نسل های متعدّد و شکوفائی زندگی شخصی عجین شده- سؤالی را به ذهن متبادر می نماید که بشر تمدّن را چه می داند.

در واقع آنچه که حضرت بهاءُالله در پیشرفت تمدّن خواسته اند در محدودۀ پیشرفت های تکنولوژی نیست.

«جمیع از برای اصلاحِ عالَم خلق شده اند، لَعَمرُالله [قسم به خدا]، شئوناتِ درنده هایِ اَرض لایق انسان نبوده و نیست. شأن انسان رحمت و مَحَبَّت و شَفقت و بُردباری با جمیع اهلِ عالَم بوده و خواهد بود» (۶)