اخلاقیات

http://lab.noghtenazar2.info/taxonomy/term/3

برگرفته از: مجلۀ پیام بهائی، شمارۀ مارس 2015

امر به معروف و نهی از منکر
تحلیلی از دیدگاه آثار بهائی

فرح دوستدار

در احکام دینی آنچه واجب و مستحب است "معروف" نامیده می شود و به آنچه مکروه و حرام است "منکر" می گویند. امّت اسلام وظیفه دارد هر یک دیگری را به معروف امر نموده یعنی جهت انجام آنچه شرع خوب می داند راغب سازد و از منکر نهی نماید و دستور دهد یا توصیه کند به انجام ندادن آنچه بد و حرام است. امر به معروف و نهی از منکر که از احکام عملی اسلام و در مذهب تشیع از فروع دین محسوب می شود بر اساس آیه هائی از قرآن و احادیث استوار است.

اصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی امر به معروف و نهی از منکر را به ‌عنوان یک تکلیف همگانی مقرر می کند و شهروندان را در مقابل رفتار یکدیگر مسئول و ناظر قرار میدهد. در نظام جمهوری اسلامی با اتکاء به این حکم حکومت به خود اجازه می دهد در خصوصی ترین مسائل زندگی شهروندان دخالت کرده و تعیین تکلیف نماید. این رویه موجب تنش های فراوانی در جامعۀ ایران گردیده خصوصا در زمینۀ نحوه پوشش زنان و روابط جوانان. نارضایتی گسترده شهروندان ایران این سؤال را مطرح می سازد که آیا امر به معروف و نهی از منکر در سه دهۀ گذشته جامعۀ ایران را اخلاقی تر ساخته؟ آیا در دنیای کنونی می توان چنین حکمی را اجرا کرد؟

از سوی دیگر در سال ٢٠٠١ مایکل کوک (Michael Cook) محقق شرق شناس امریکائی کتابی تحت عنوان "امر به معروف و نهی از منکر در اندیشۀ اسلامی" با عنوان انگلیسى Commanding Right and Forbidding Wrong in Islamic Thought به چاپ رسانده و این حکم اخلاق اسلامی را مورد توجه و تا حدّی تمجید قرار می دهد. او ریشه های این رویکرد اخلاقی را عمیقا در تاریخ اسلام و بطور مختصردر آئین یهود و مسیحیت بررسی می کند.

سؤال محوری که مایکل کوک در این کتاب مطرح می سازد آنست که تکلیف فرد در زمینۀ بازداشتن دیگران از رفتار غیر اخلاقی چیست؟ این سؤال بدون تردید در هر فرهنگی مطرح است ولی او تکان دهنده ترین و استثنائی ترین جواب را در اسلام و در حکم امر به معروف و نهی از منکر می بیند. این اثرنتیجۀ پانزده سال تحقیق نویسنده و در نوع خود بزرگ ترین اثر فقهى ـ تاریخى است که تا کنون یک شرق شناس در یک موضوع فقهى خاص نگاشته است. نویسنده با تتبعى گسترده در این مبحث، تلاش می کند ابعاد اعتقادى، کلامى، اجتماعى، فقهى و اخلاقى امر به معروف و نهى از منکر را از دیدگاه مذاهب و گرایش هاى مختلف اسلامى از سده هاى آغازین تا دوران معاصر بر اساس متون اصلى شناخته شده گزارش و بررسى کند.

برگرفته از: http://www.roozonline.com/persian/news/newsitem2/article/100-29.html

دوشنبه ۱۱ اسفند ۱۳۹۳

در گفت‌وگو با سخنگوی جامعه بهاییان بررسی شد

حضور ۱۰۰ شهروند بهایی در زندان، "رواداری" است؟

بهروز صمدبیگی

b.samadbeygi(at)roozonline.com

رهبر جمهوری اسلامی مدعی است که در ایران هیچ تعرضی به غیرمسلمان‌ها نمی‌شود و اروپاییان و آمریکایی‌های "مدعی حقوق بشر" باید "رواداری" را از جمهوری اسلامی بیاموزند. بنا به گزارش‌های متعدد رسانه‌ای و اسناد معتبر بین‌المللی سال‌هاست که بهاییان ایران از بدیهی‌ترین حقوق شهروندی محروم اند و به صورت سازمان یافته از سوی نهادهای حکومتی مورد آزار قرار می‌گیرند. دکتر فرهاد ثابتان، سخنگوی جامعه جهانی بهاییان در گفت‌وگو با روزآنلاین از نسبت ادعای آیت‌الله خامنه‌ای با واقعیت موجود می‌گوید و توضیح می‌دهد که نقض حقوق پیروان این آیین تنها مستند به ادعاهای شهروندان بهایی نیست بلکه اسناد رسمی از دستورات مقامات جمهوری اسلامی در این زمینه موجود است.

فرهاد ثابتان می‌گوید: "ای کاش سخنان آقای خامنه‌ای درست بود اما کمال تاسف هیچ انطباقی با واقعیت زندگی شهروندان بهایی ندارد." او نقض حقوق شهروندان بهایی را منحصر به چند مورد نمی‌داند و توضیح می‌دهد که بهاییان ایران تقریبا از همه حقوق محروم هستند: "از دستگیری و بازداشت و آزار مستمر بگیرید تا محرومیت از تحصیل. مصادره اموال و اخراج از محل زندگی و حتی محرومیت از حق دفن مردگان و حق داشتن آرامگاه مخصوص از جمله مثال‌های نقض حقوق بهاییان است."

به گفته ثابتان، هم اکنون بیش از ۱۰۰ شهروند بهایی در زندان هستند و از اواخر سال ۲۰۰۴ میلادی تاکنون بیش از ۷۷۰ بهایی، صرفا به خاطر بهایی بودن دستگیر شده‌اند.

او اضافه می‌کند: "آیت‌الله موسوی بجنوردی که از همکاران آقای روحانی در تدوین منشور حقوق شهروندی بوده به صراحت گفته که بهایی‌ها اصلا حق شهروندی ندارند. این‌ها همه با ادعای مطرح شده در تناقض است."

سخنگوی جامعه جهانی بهاییان به آمارهایی در زمینه نقض حقوق پیروان این آیین در ایران هم اشاره می‌کند: "از سال ۲۰۰۵ وزارت اطلاعات بیش از هزار شهروند بهایی را بدون دستگیری رسمی و قانونی، بازخواست و مورد بازجویی قرار داده است. از سال ۲۰۰۴ تاکنون بیش از ۱۲۵ مورد پلمب مغازه‌های متعلق به بهاییان داشته‌ایم. همچنین از سال ۲۰۱۱ تعداد زندانیان بهایی از ۱۰۰ نفر هیچ وقت کمتر نبوده. متاسفانه در چندین سال اخیر میزان دستگیری بهاییان به شدت افزایش پیدا کرده و خیلی از جوانانی هم که از تحصیل محروم هستند از کشور خارج شده‌اند. همچنین خانواده‌های تحت فشار و محروم از شغل و فعالیت اقتصادی مجبور به خروج شده‌اند که اگرچه آمار دقیقی وجود ندارد اما تعدادشان اصلا کم نیست."