پاسخ به اتهامات

http://lab.noghtenazar2.info/taxonomy/term/44

برگرفته از: http://aasoo.org/articles/67/

مشروعیت محاکمه‌ی برخی اعضای محفل ملی بهائیان ایران

نویسنده: سایه ارغوان

درآمد: این مقاله با ارائه ی اطلاعاتی درباره‌ی ساختار قضائی دادگاه‌های انقلاب و نظام دادرسی جمهوری اسلامی، نه تنها بعضی از نقائص آیین‌نامه‌ی دادگاه‌ها و دادسراهای انقلاب را برمی‌شمارد بلکه نشان می‌دهد که محاکمه‌ی اعضای محفل ملی بهائیان ایران در سال ۱۳۶۰حتی با این آیین‌نامه نیز همخوانی نداشته و صرفاً محاکمه‌ای "نمایشی" و فاقد مشروعیت حقوقی بوده است.

معمولاً مشروعیت و کارآمدی یک نظام حکومتی را بر اساس عملکرد نهادها و مقام‌های قضائی آن حکومت می‌سنجند. فیلم محاکمه‌ی اعضای "محفل ملی بهائیان ایران" (که از این پس آن را به اختصار "محفل" می‌خوانیم) نمونه‌ای از کارکرد نظام قضائی‌ای را نشان می‌دهد که قرار بوده "انسانی"ترین[1] و عادلانه‌ترین دادگاه‌ها را در ایران بنا نهد.[2]در این مقاله دو نوع از اشکالات این دادگاه را برمی‌شماریم: اشکالاتی که به روشنی در فیلم دادگاه دیده نمی‌شود و به چارچوب قضائی و حقوقی این محاکمه ربط دارد و اشکالاتی که در فیلم نمایان است.

الف: ویژگی‌های کلی محاکمه

الف.۱: از قرار معلوم، متهمین پس از دستگیری در 22 آذر 1360، دو هفته در بازداشت، و احتمالاً در زندان انفرادی، به سر بُرده‌اند زیرا محاکمه‌ی ضبط شده در 6 دی 1360 برگزار شده است. [3]

الف.۲: چون این محاکمه در دادسرای انقلاب انجام شده، در بررسی حقوقی آن باید به آیین‌نامه‌ی دادگاه‌ها و دادسراهای انقلاب، مصوّب 27 خرداد 1358، به عنوان سندِ مؤسس استناد کرد، سندی که شورای انقلاب صادر کرده است و از این پس به اختصار آن را "آیین‌نامه" می‌خوانیم[4]. هر چند در نظام حقوقی-قضائی ایران، آیین‌نامه با قوانین مصوب قوه‌ی مقننه فرق دارد و شورای انقلاب، نهاد قانون‌گذاری به شمار نمی‌رود اما چون شورای انقلاب در "آن زمان مرجع قانونگذاری" به شمار می‌رفته، این آیین‌نامه در حکم قانون است.[5]

الف.۳: مطابق ماده‌ی 4 آیین‌نامه، سه عضو اصلی و دو عضو علی‌البدل،‌ اداره‌ی محاکمه‌ی محفل را برعهده داشته‌اند. اعضای اصلی عبارت بوده‌اند از یک قاضی شرع منتخبِ آیت‌الله خمینی و یک قاضی دادگستری که همان قاضی شرع او را انتخاب کرده است. نفر سوم، معتمدی بوده که لازم نبوده که از مسائل حقوقی اطلاع داشته باشد و تنها می‌بایست "آگاه به مقتضیات انقلاب اسلامی" باشد.[6] معمولاً در محاکمه‌های کیفری، دادستان به عنوان مدافع حقوق مردم یا مدعی‌العموم در کنار قاضی و بازپرس وجود دارد که هر یک مطابق قانون، وظایف خاصی دارند. اما در فیلم و در آیین‌نامه به این مواردِ مهم اشاره نمی‌شود و دادستان و بقیه مجهول می‌مانند.

ب: دادگاه انقلاب

ب.۱: ماهیت نظام دادرسی در ایران: نظام دادرسی در ایران قبل از انقلاب نه تفتیشی[7] بود و نه اتهامی[8]، بلکه به تقلید از نظام حقوقی فرانسه نظام مختلطی بود که از مزایای هر دو نظام تفتیشی و اتهامی بهره می‌بُرد. بعد از انقلاب، کوشش‌های فراوانی برای اسلامی‌سازیِ نظام قضائی ایران صورت گرفت که اکثر صاحب‌نظران آن را بسیار شتابزده ارزیابی کرده‌اند.[9] به طور کلی، نظام دادرسی اسلامی با هر سه نظام تفتیشی، اتهامی و مختلط تفاوت دارد و در آن مرحله‌ی تحقیق از مرحله‌ی محاکمه جدا نیست. قاضی از ابتدای دادرسی به طور فردی مسئول تحقیق، گردآوری دلائل و مدارک، محاکمه و صدور رأی است. در این نظام دادرسی اصل بر این است که تنها یک قاضی به اتهام متهم رسیدگی و حکم را صادر کند (که آن را اصلِ "وحدت قاضی" در برابر اصلِ "تعدد قاضی" می‌خوانند). دیگر ویژگی دادرسی اسلامی یک درجه‌ای بودن آن است و حکم قاضی در پایان دادرسی، قطعی، لازم‌الاجرا و، از همه مهم‌تر، تجدیدنظرناپذیر است.[10] این امر با تعهدات دولت ایران نسبت به میثاق حقوق مدنی و سیاسی، که به مصوّبه‌ی سال 1354 قوه‌ی مقننه‌ انجامید، تضادی آشکار دارد. به‌رغم اراده‌ی سیاسیِ اولیه برای اسلامی‌سازی نظام قضائی ایران، اکنون کار به جایی رسیده که به نظر حقوقدانان، "هنوز در کشور ما سیستم دادرسی مختلط حکم‌فرما است." [11]

بهائی ها در كویت و ١٠٠ پیرو... و محفلی كه نه نفر اداره اش می كنند

ترجمه از سایت «الرّأی»

http://www.alraimedia.com/Articles.aspx?id=583204#_=_

(الرّأی) یك مصاحبۀ تلفنی با یكی از بهائیان كویت نموده؛ با درخواست گفتگو در مورد بهائیّت و مواضیعی كه در اطراف ایده های آن بحث برانگیز است.

و آن شهروند بهائی مهلتی جهت دادن پاسخ و گرفتن نظر از مرجعشان خواستار شد، كه سریعاً پاسخ داده و همان روز دعوت به نشست در خانۀ شهروند بهائی كویتی جناب (ع. ف.) كه دیوارهای منزلش آراسته با نقاشی هائی از میراث فرهنگی بهائی شده بود، نمودند.

و این جلسه با حضور (ع. ف.) و بهائی دیگری (ك. ح.) و خانمی بحرینی (ن. م.) كه همگی مقیم كویت می باشند تشكیل شد، و این نشست تقریباً دوساعت به طول انجامید و بنا به تقاضای آنها نام و تصویرشان پخش نخواهد شد.

آن سه بهائی در بحث خود با (الرّأی) تأكید می نمایند كه صد نفر بهائی كویتی در كویت وجود دارند و محفلی متشكل از نه نفر كه اعضاء آن از نژادها و ملیّت های مختلف می باشد، شرط نیست كه اعضاء آن كویتی باشند. و همزمان تأكید می نمایند كه آن محفل یك مؤسّسۀ اداری و اجتماعی است برای اداره نمودن امور بهائیان مانند تشكیل جشن های اعیاد و ازدواج و غیره در كویت، و آنها حدّ و مرز خود را آگاه هستند و تحرّكات خویش را با توجّه به شرایط اجتماعی و فرهنگی حاكم در كشور انجام می دهند و اشاره نمودند كه بهائیان كویتی در یك محلّه و یا منطقۀ خاصّی مستقر نیستند بلكه در سرتاسر كشور سكونت دارند.

متن زیر در ادامۀ نشست است:

• آیا و اقعاً دیانت بهائی یك دیانت آسمانی است؟

اعتقاد ما مانند معتقدات همه است كه رحمت الهی دائمی است و متوقف نمی گردد و عظیم ترین رحمت الهی همان هدایت بشر است بواسطۀ رسولان و پیامبران خداوند و در نتیجه ما معتقدیم به تسلسل ادیان و جمیع ادیان موجوده اساسشان یكی بوده و غیر قابل تغیر است امّا آنچه كه در حال تغییر است آن محیط زیست اجتماعی است و ما ایمان داریم به همۀ ادیان سابقه كه فرستادگان خداوندند و در آینده ادیان دیگر هم پدید خواهند آمد چون وضعیّت اجتماعی تغییر خواهد كرد لذا بهائی دین است و پیامبر آن حضرت بهاءالله می باشند.

• چگونه ایمان به اسلام و به رسول خداوند دارید در حالی كه معتقد به آمدن پیامبر جدید بعد از اسلام هستید؟

دیانت بهائی ایمان به استمرار ادیان كه از اصول این آئین است دارد و این كه ادیان دیگری بعد از آن خواهد آمد زیرا در هر زمان مقتضیات جامعۀ بشری تغییر می كند و آئین جدید مطابق با مقتضیات و نیازهای جهان و جهانیان ظاهر می گردد.

ممنوعیّت حجاب

• آیا درست است كه دیانت بهائی حجاب را ممنوع می كند؟